|
04 شهریور 1386 ساعت 07:11 |
امير پازواري مشهور به امير مازندراني، شيخ العجم و اميرالشعرا، از شاعران تبريسراي مازندران بود. نام و زندگي وي در پرده ابهام مانده است. از سرودههاي منسوب به وي ميتوان گفت كه از مردم شيعي روستاي پازوار بارفروش (بابل) بود و معشوقهاي به نام گوهر داشت . شماري از منابع درباره زندگي، آغاز شاعري و عرفان امير چندان به خطا رفتهاند كه به افسانه مانند است. برخي نام وي را شيخ محمد پازواري و برادرانش را كريم و رحيم دانستهاند و نوشتهاند كه در زمان حكومت محمد صفوي ( ؟ - ق ) در پازوار به دنيا آمد و پس از برانداختن فرمانروايان محلي و تصرف مازندران بهدست شاه عباس صفوي به وي پيوست. امير از آن پس با شاه بود و از شاه لقب شيخ العجم و اميرالشعرا گرفت. پس از مرگ شاه عباس (1038) وي به بوكلاي پازوار بازگشت و در همانجا درگذشت و در كنار برادرانش به خاك سپرده شد.
شماري از منابع گمان ميدادند كه امير از سادات مرعشي پازواري بود. دائرةالمعارف تشيع وي را از شاعران پاياني سده نهم و اوايل سده دهم هجري آورده است. همين منبع وي را معاصر امير تيمور گورگاني (807) دانستهاند و آوردهاند كه تيمور از سر خشم وي را به هند تبعيد كرد و پس از چندي بخشيد و روستاي پازوار را به او سپرد. همين كتاب به خطا امير پازواري و امير ساروي (مازندراني) را يك تن دانسته است. و يادآور مي شود كه تاكنون در هيچيك از متون سده هشتم تا دوازدهم هجري از وي ياد نشده است. نخستين بار الكساندر شودزكو/ خودزكو ، ايرانشناس لهستاني (1806 - 1881 م) ، در 1842م، چند سروده منسوب به امير را به چاپ رساند و از وي به نام شيخالعجم امير پازواري ياد كرد. پس از آن برنهار دورن (1805- 1881) به دستياري ميرزامحمدشفيع بارفروشي ديوان منسوب به امير را به نام كنزالاسرار مازندراني در سن پترزبورگ به چاپ رساند. نخستين بار در ايران رضاقلي هدايت (1218 – 1288) در فرهنگ انجمن آراي ناصري و تذكره رياض العارفين (نگارش 1260) از او ياد كرده است.
خصوصيات شعري امير پازواري : اشعار امير بيشتر دوبيتي و با عبارت «امير گته» آغاز مي شود و اعظم بخشهاي آن به صورت سوال و جواب شعري ( مناظره) مطرح شده است. تعدادي از اشعار امير به صورت چيستان مطرح شده كه هردو صورت شعري امير و تكبيتيهاي وي از حلاوت و عواطف خاصي برخوردار است. و اكثر شعرهاي امير در جهت عشق و علاقه وي به شيعيان حضرت علي (ع) و معشوقهاش «گوهر» سروده [شده] كه همگي داراي محتويات ارزشمند عرفاني، اخلاقي و ارزشهاي ديني است.
منبع: بابلنت. |